امام رضا علیه السلام و علوم روز

امام رضا علیه السلام و علوم روز

تحلیل مناظرات رضوی در فرآیند اقناع و تبلیغ معارف دینی (بر اساس الگوی Assure)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا (س)، تهران: تهران، ایران
چکیده
از شیوه­های مهم و مؤثر تبلیغ دین و نشر معارف الهی، مناظره با هدف اقناع مخاطب و تغییر نگرش او برای فهم منابع اصیل است. از مهم­ترین مناظره­های اسلامی و شیعی، مناظره­های امام­رضا(ع) با افراد مختلف، از مذاهب و گرایش­های فکری گوناگون است که کیفیت تنوع آن­ها باعث می­شود بتوان آن­ها را از ابعاد و زوایای گوناگون بررسی و تحلیل نمود. آنچه در این مناظرات اهمیت دارد اقناع مخاطب و استفاده از شیوه­های مختلف برای یادگیری و یاددهی است.
در ادبیات آموزشی یکی از مدل­های مناسب برای یادگیری- یاددهی، الگوی اشور(Assure) است که توسط مولندا، راسل و اسنمالدینو در سال 1989 ارائه شده است. طراحان الگوی اشور معتقدند، با استفاده از الگوی مذکور می­توان از اثربخشی آموزش اطمینان حاصل کرد. این الگو به افراد کمک می­کند تا گام­های لازم برای آموزش را شناسایی و برای هر یک از این گام­ها تدابیر لازم را جهت اقناع مخاطبان اتخاذ کنند. بنابراین هدف پژوهش حاضر تحلیل مناظرات رضوی بر اساس الگوی مورد اشاره در جهت اقناع و تبلیغ معارف دین است که می­توان گفت امام رضا(ع) از طرق مختلف و با به کارگیری رسانه­ها و مواد متعدد توانستند به هدف خود که اثبات حقانیت دین اسلام و مذهب شیعه و اقناع مخاطبان است، دست یابند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analysis of Razavi debates to persuade and propagate religious teachings (based on Assure model)

نویسنده English

Negar Kazemi Esefe
Faculty of Art, Al-Zahra University, Tehran: Tehran, Iran
چکیده English

One of the most important and effective ways to propagate religion and spread divine knowledge is to debate with the aim of convincing the audience and changing their attitude to understand the original sources. One of the most important Islamic and Shiite debates is the debates of Imam Reza (as) with different people, from different religions and intellectual tendencies, the quality of their diversity makes it possible to distinguish them from landscapes. Various reviews and analyzes. What matters in these debates is convincing the audience and using different methods for learning and teaching. In the educational literature, one of the most suitable models for learning-teaching is the Assure model, which was proposed by Mowlanda, Russell and Snmaldino in 1989. The designers of the Assyrian model believe that by using this model, the effectiveness of education can be ensured. This model helps people to identify the necessary steps for training and to take the necessary measures for each of these steps to convince the audience. Therefore, the purpose of this study is to analyze Razavi debates based on the mentioned model in order to persuade and propagate the teachings of religion. Imam Reza (AS) has been able to achieve his goal of proving the legitimacy of Islam and the Shiite religion and convincing the audience through various means and by using various media and materials.

قرآن کریم
ابن بابویه، محمد بن علی(1372)، عیون اخبار الرضا علیه السلام. مترجم علی اکبرغفاری، تهران: نشر صدوق.
ابن فارس، احمد(1404) ،معجم مقاییس اللغة، قم: مکتبة الأعلام الإسلامی.
ابن منظور، محمد بن مکرم (1414)، لسان العرب، بیروت: انتشارات دارالفکر.
احمدغلوش، احمد(1987)، الدعوه الاسلامیه، اصولها و وسائلها، بیروت: دارالکتب البنانی.
ارزانی، حبیب رضا، ربانی اصفهانی، حوریه(1391)، «سبک ارتباطی اخلاقی رضوی در تعامل با پیروان ادیان با تکیه بر مناظرات امام(ع)»، فصلنامه علمی ترویجی اخلاق، سال2، شماره 6، صص66-39.
ارنشتاین، الن سی و فرانسس پی هانکینز(1384)، مبانی، اصول و مسائل برنامه درسی، ترجمه ی قدسی احقر، جدل اول، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی.
آمدی تمیمی، عبد الواحد (1366)، تصنیف غرر الحکم و دررالکلم، چاپ اول، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
بینگلر، اتولر (1367)، ارتباطات اقناعی، ترجمه علی رستمی، تهران، مرکز تحقیقات مطالعات و سنجش برنامه ای صداوسیما.
تقی زاده، حسن و رضا زاد، علییه(1386)، «مناظرات امام رضا(ع)، ویژگی ها و روش ها»، فصلنامه ی مشکوه، شماره 13، صص 125-107.
تهاونی، محمد(1996)، کشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم، چاپ اول، بیروت: کتابخانه ناشرون.
خاکپور، حسین(1393)، «نقش و آثار مدیریت فرهنگی امام رضا بر جامعه شیعه»، فصلنامه فرهنگ رضوی، سال دوم، شماره هشتم.
دریساوی، سمیه و فقیهی، علی نقی(1394)، «شیوه­های تربیتی در گفتمان معصومین(ع) با تأکید بر سیره رضوی(ع)»، مجموعه مقالات همایش خانواده و سبک زندگی، از سری برنامه­های چهاردهمین جشنواره بین المللی امام رضا(ع)، مشهد: کمیته امداد امام خمینی(ره).
دهخدا، علی­اکبر( 1366)، لغت­نامه­ی دهخدا، تهران: موسسه­ی دهخدا.
راغب اصفهانی، ابوالقاسم(1362)، المفردات فی غریب الفاظ القرآن، چاپ دوم، تهران: کتابفروشی مرتضوی.
رزمجو، حسین(1370)، انواع ادبی و آثار آن در زبان فارسی، چاپ اول، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
سپنجی امیر عبدالرضا؛ مومن دوست نفیسه(1390)، « اقناع و تغییر نگرش، جایگاه ان در سیره ی ارتباطی امامان معصوم(ع)؛ مروری بر مناظرات مکتوب حضرت امام رضا(ع)»، دو فصلنامه علمی پژوهشی دین و ارتباطات، سال 18، شماره 2، پیاپی40، صص 144-117.
سجادی، سید مهدی (1380)، تبیین رویکرد استنتاج در فلسفه تعلیم و تربیت، تهران: انتشارات امیر کبیر.
سلاحی، عزیز؛ عباس، تکیه(بی تا)، تبلیغات بازرگانی، تهران: مدرسه عالی بازرگانی.
سورین، ‌ورنر، ‌تانکارد، ‌جیمز (1386)، نظریه های ‌ارتباطات، ‌ترجمه ‌علیرضا ‌دهقان، چاپ سوم، ‌تهران: موسسه ‌انتشارات ‌و ‌چاپ‌ دانشگاه ‌تهران.
شمیسا، سیروس(1385)، انواع ادبی، تهران: انتشارات میترا.
شهید ثانی(1374)، منیه المرید فی آداب الفمید و المستفید، مترجم سید محمد باقر حجتی، قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
صادقی نیری، رقیه؛ حاجی زاده، مهین(1390)، «روش­های دعوت و تبلیغ قرآنی از دیدگاه علامه طباطبایی»، مجله پژوهش های دینی، دروه-، شماره 22، صص 192- 165.
صادقیان، محمد(1388)، « نگاهی بر شیوه مناظره امام رضا(ع) با بزرگان ادیان»، نشریه مشکوه، شماره 102، صص 76-60.
صدرحاج سید جوادی، احمد(1375)، دایره المعارف تشیع، چاپ اول، تهران: نشر شهید محبی.
صدوق، محمدبن بابویه(1387)، التوحید، قم: انتشارات مکتب الصدوقی.
صدوق، محمدبن بابویه(1390)، عیون اخبارالرضا(ع)، قم: انتشارات پیام علمدار.
ضیغم زیدی، سیدعلی(1390)، «مناظره و ویژگی های مناظرات امام رضا(ع)» نشریه پیام بلیغ، سال 5، شماره 6، صص 190- 159.
طبرسی، احمد بن علی(1403)، الإحتجاج. مشهد: انتشارات مرتضی.
عطاردی، عزیزالله(بی تا)، اخبار و آثار امام رضا(ع) بی جا.
عمادزاده، حسین(1361)، زندگانی حضرت امام رضا(ع)، تهران: انتشارات گنجینه محمد.
فراهیدی خلیل بن احمد(1409)، العین، قم: نشر هجرت.
فرددانش، هاشم(1383)، مبانی تکنولوژی آموزشی، تهران: انتشارات سمت.
قرشی، محمدباقر شریف(1382)، پژوهشی دقیق در زندگانی امام علی بن موسی الرضا(ع) ،ترجمه سیدمحمد صالحی، تهران: دارالکتب الاسلامیة.
کتایخانه دیجیتال تیبان(آنلاین)، «عصر تبلیغ در پیکره ی دین»، بازبینی شده در 20/5/1396، قابل بازبینی در آدرس؛ http://library.tebyan.net/fa/Viewer/Text/81333/2#0
کلینی، محمدبن یعقوب(1407)، اصول کافی. تهران: دارالکتاب الإسلامیه.
محمودی، مرضیه؛ خاکپور، حسین؛ گلی، مهرناز؛ نوری، ابراهیم(1394)، «اخلاق مناظراتی و مناظرات اخلاقی در سیره رضوی و شیوه ی بکارگیری آن در کرسی های آزاد اندیشی»، فصلنامه ی اخلاق زیستی، سال5، شماره 15، صص194-163.
مرادی، حجت الله(1384)، اقناع سازی و ارتباطات اجتماعی، چاپ دوم، تهران: نشر ساقی.
مردانی نوکنده، محمدحسین(1391)، «ضرورت و چیستی مناظرات و مباحثات امام رضا(ع)»، مجموعه مقالات درآمدی بر مناظرات امام رضا(ع)، تهران: دبیرخانه دائمی جشنواره بین المللی امام رضا(ع).
معین، محمد(بی تا)، فرهنگ معین، چاپ هشتم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
مکارم شیرازی، ناصر (1388)، مناظرات تاریخی امام رضا (ع) با پیروان مذاهب و مکاتب دیگر، چاپ دوم، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
مهدویان، محبوب و رحیم زاده، کبری(1389)، «شیوه ی آموزشی مناظره در سنت و قرآن»، نشریه منهاج، سال 6، شماره 10، صص159-143.
مؤذنی، علی محمد؛ احمدی، محمد(1393)، «درآمدی بر جایگاه فرآیند اقناع در فن خطابه و مطالعات ادبی»، نشریه ی پژوهش نامه ی نقد ادبی و بلاغت، سال 3، ش2، صص 111-93.
میراحمدی، منصور؛ رضایی پناه امیر(1395)، «تحلیل گفتمان مناظره ها و مجادله های حضرت رضا(ع)با دگرهای گفتمانی(مبانی قرآنی کلامی ساخت بندی هویت اسلامی)، فصلنامه فرهنگ رضوی، سال 4، شماره 14، صص96-75.
نوروزی، داریوش؛ رضوی، سیدعباس(1393). مبانی طراحی آموزشی، چاپ چهارم، تهران: انتشارات سمت.
هاشمی اردکانی، سید حسن و میر شاه جعفری، سید ابراهیم(1387).«روش مناظره علمی در سیره آموزشی امامان معصوم(ع)، (مطالعه موردی مناظرات امام رضا(ع) )، دو فصلنامه ی علمی- تخصصی تربیت اسلامی، سال 3، شماره 7، صص 21-7.
 
Chan, Irene(2008). " Instructional Design Methodologies" In Kidd, Terry T. and Song, Holim(Eds), Handbook of research on Instructional system and Technology. New York: Information Science Reference
Lesser, Laurie (2011), Persuading Your Audience, USA: Brandeis
دوره 1، شماره 1
پاییز 1402
صفحه 123-143

  • تاریخ دریافت 12 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 09 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 27 مرداد 1402
  • تاریخ اولین انتشار 27 مرداد 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1402