امام رضا علیه السلام و علوم روز

امام رضا علیه السلام و علوم روز

بررسی نظریۀ سیستم ارزشی گوردن آلپورت از منظر امام علی بن موسی الرضا علیه السلام و تببین شاخص ارزش گذاری به انسان از منظر ایشان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد رشته روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
چکیده
ارزش ­ها جزء جدایی ناپذیر شخصیت و زندگی اجتماعی هستند و بدون وجود آنها زندگی انسان بدون ساختار است. ارزش­ ها عباراتی هستند که نشان می دهند فرد تمایل دارد چه اوضاع و احوالی را در زندگی­اش تجربه کند. به خاطر مهم بودن این سیستم یا نظام ارزشی در تمامی ابعاد وجودی و ساختاری انسان، مکاتب، نظام­ های سیاسی­ و رژیم­ های موجود در سراسر جهان درصدد تبیین و عملیاتی کردن نظام­ های ارزشی خودشان هستند تا بتوانند انسان­ها را استثمار کنند و یا انسان را به کمال مطلوب برسانند. امروز کشورهایی که دم از دموکراسی و حقوق بشر می­زنند، انسان­ها را با ملاک رنگ پوست، ثروت، فناوری، نژاد و غیره طبقه­ بندی می­کنند؛ سیاه‌پوست، سفیدپوست، جهان سوم، در حال توسعه، توسعه یافته. اما از نظر امام علی ­بن­ موسی‌ الرضا علیه السلام رنگ پوست و ثروت و نژاد و مقام، ملاک ارزش ­گذاری نبوده، بلکه انسان در نظر ایشان محترم و عزیز است. حتی غلامان و سیا­هان هم مورد عنایت ایشان بودند و با آنان به عنوان انسان رفتار می­ کردند. می­توان سیستم ارزشی که امام علی‌بن‌موسی‌الرضا علیه السلام مهر تأیید بر آن می­زنند را چنین برشمرد: ارزش ­های نظری وحیانی، ارزش خدمتگزاری به مردم یا سیاست توحیدی، ارزش کار و تلاش، ارزش­های اجتماعی یا مردم­داری که بی­ منت و بی توقع است، ارزش ­های دینی اعتقادی و مناسکی مبتنی بر اسلام انسان‌ساز و ارزش محبت به­ اهل­ بیت علیهم السلام.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Examining the theory of Gordon Allport's value system from the perspective of Imam Ali bin Musa al-Reza (peace be upon him) and explaining the human valuing index from his perspective

نویسنده English

Ali Tahani
Master of Psychology, Islamic Azad University, Isfahan, Iran.
چکیده English

Values ​​are an integral part of personality and social life, and without them, human life is without structure. Values ​​are expressions that show what a person wants to experience in his life. Due to the importance of this system or value system in all aspects of human existence and structure, schools, political systems and existing regimes around the world are trying to explain and operationalize their value systems so that they can exploit people or make people achieve the desired perfection. Today, countries that are proud of democracy and human rights, classify people based on the criteria of skin color, wealth, technology, race, etc.Black, white, third world, developing, developed. However, according to Imam Ali bin Musa al-Reza (peace be upon him), skin color, wealth, race, and position were not the criteria of value, but in his opinion, human beings are respected and dear. Even the slaves and blacks were cared for by them and they were treated as human beings. The value system that Imam Ali bin Musa al-Reza (peace be upon him) put his stamp of approval on can be listed as follows: theoretically revealed values, the value of serving the people or monotheistic politics, the value of work and effort, social values ​​or philanthropy that has no promise and no expectations, religious values. Beliefs and rituals based on human-building Islam and the value of love for the Ahl al-Bayt (peace be upon them).

کلیدواژه‌ها English

Imam Reza
peace be upon him
personality psychology
Allport's value system
منابع فارسی:
1. ناصر مکارم شیرازی، قرآن کریم، قم، دارالقرآن الکریم، چاپ دوم، 1373ش.
2. ابن بابویه محمد بن على، عیون أخبار الرضا علیه السلام، تهران، چاپ اول، 1378ق.
3. ابن شعبه حرانی حسن بن علی، تحف العقول عن آل الرسول، محقق: علی‌اکبر غفاری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، 1404ق.
4. ابن مکی محمد (شهید اول)، چهل حدیث، قم، نهاوندی، چاپ اول، 1374ش.
5. امین عاملی سید محسن، سیره معصومان، ترجمه: علی حجتی کرمانی، تهران، سروش، چاپ دوم، 1376ش.
6. آرگایل مایکل، روان شناسی شادی، ترجمه: مسعود گوهری و همکاران، اصفهان، جهاد دانشگاهی، چاپ اول، 1382ش.
7. بابویه قمی ابی جعفر بن محمد بن علی بن حسین، أمالی الصدوق، بیروت، اعلمی، چاپ پنجم، 1400ق.
8. بحرانی اصفهانی عبدالله، عوالم العلوم و المعارف و الحوال من الآیات و الأخبار (حضرت زهرا سلام الله علیها تا امام جواد علیه السلام)، قم، مؤسسه الإمام مهدی علیه السلام، چاپ اول، 1413ق.
9. برقی احمدبن محمدبن خالد، المحاسن، محقق: جلال الدین محدث، قم، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، 1371ق.
10. بروجردی آقا حسین، جامع أحادیث الشیعه، تهران، انتشارات فرهنگ سبز، چاپ اول، 1386ش.
11. بی آزارشیرازی عبدالکریم، رسالۀ نوین (احکام و موضوعات اقتصادی ترجمۀ بخش هایی از تحریر الوسیله حضرت امام)، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ هفدهم، 1394ش.
12. پاینده ابوالقاسم، نهج الفصاحه، تهران، دنیای دانش، چاپ چهارم، 1382ش.
13. تمیمی آمدی عبدالواحدبن محمد، غرر الحکم و درر الکلم، محقق: سیدمهدی رجائی، قم، دارالکتاب الإسلامی، چاپ دوم، 1410ق.
14. حرعاملی محمدبن حسن، جهاد النفس وسائل الشیعه، ترجمه: علی افراسیابی، قم، نهاوندی، چاپ اول، 1380ش.
15. حرعاملی محمدبن حسن، وسائل الشیعه، قم، موسسه آل البیت علیهم‌السلام، چاپ اول، 1409ق.
16. حلوانی حسین بن محمد بن حسن بن نصر، نزهۀ الناظر و تنبیه الخاطر، قم: مدرسه امام المهدی علیه السلام، چاپ اول، 1408ق.
17. خمینی روح الله، صحیفه امام (بیانات، پیام ها، مصاحبه ها،احکام، اجازات شرعی و نا مهها)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ پنجم، 1389ش.
18. دهخدا علی اکبر، لغت نامه دهخدا، تهران، روزنه، چاپ اول، 1373ش.
19. شریف قرشی باقر، حیاۀ الإمام رضا علیه السلام، قم، سعید بن جبیر، چاپ دوم، 1380ش.
20. شولتز دوان و شولتز سیدنی الن، نظریه های شخصیت، ترجمه: یحیی سیدمحمدی، تهران، نشر ویرایش، ویراست هشتم، 1389ش. 
21. صابری یزدی علیرضا، الحکم الزاهره، ترجمه: محمدرضا انصاری محلاتی، قم، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1365ش. 
22. صدوق محمدبن علی، عیون اخبار الرضا علیه السلام، تهران، نشر جهان، 1378ش. 
23. طباطبایی سید محمدحسین، ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه: سیدمحمدباقر موسوی همدانی، قم، انتشارات جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیه قم، چاپ پنجم، 1374ش. 
24. العروسی الحویزی عبد علی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، تحقیق: سیدهاشم رسولی محلاتی، قم، اسماعیلیان، چاپ چهارم، 1415ق. 
25. عطاردی عزیزالله، مسند الإمام الرضا علیه السلام، مشهد مقدس، آستان قدس رضوی، چاپ اول، 1406ق. 
26. فلسفی محمدتقی، الحدیث روایات تربیتی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1368ش. 
27. فلکسمن پُلا و بلک لج جت و باند فرانکو، درمان مبتنی بر پذیرش و پای بندی، ترجمه: مصلح میرزایی و سامان نونهال، تهران، ارجمند، چاپ اول، 1394ش. 
28. قمی عباس، سفینۀ البحار، قم، اسوه، چاپ اول، 1414ق. 
29. کار آلان، روان شناسی مثبت، ترجمه: دکتر حسن پاشا شریفی و دکتر جعفر نجفی زند، تهران، سخن، چاپ دوم، 1387ش. 
30. کراجی محمدبن علی، معدن الجواهر و ریاضۀ الخواطر، محقق: احمد حسنی، تهران، مکتبۀ المرتضویۀ، چاپ دوم، 1394ق. 
31. کشی محمدبن عمر، إختیار معرفۀ الرجال(رجال کشی)، محقق: محمد بن الحسن طوسی حسن مصطفوی، مشهد مقدس، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد، چاپ اول، 1409ق. 
32.کلـینی محمدبن یعقوب، الکافی، تهران، اسلامیه، چاپ دوم، 1362ش. 
33. کلـینی محمدبن یعقوب، گزیده کافی، ترجمه محمدباقر بهبودی، تهران، مرکز انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول، 1363ش. 
34. کوئن بروس، مبانی جامعه شناسی، ترجمه: دکتر غلامعباس توسلی و دکتر رضا فاضل، تهران، سمت، 1390ش. 
35. لارنس اى، روان‌شناسی شخصیت (نظریه و تحقیق)، ترجمه محمدجعفر جوادى و پروین کدیور، تهران، رسا، 1374ش. 
36. مجلسی محمدباقر، مرآت العقول فی شرح آخبار آل الرسول، تحقیق: سیدهاشم رسولی محلاتی، تهران، دارالکتب الأسلامیه، چاپ دوم، 1404ق. 
37. مجلسی محمدباقر، بحارالانوار الجامعۀ لدرر أخبار الأئمۀ الأطهار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.
38. مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه، اخلاق اقتصادی، تهران، ادارۀ آموزش های عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در سپاه، چاپ اول، 1376ش.
39. معروف الحسنی هاشم، زندگانی دوازده امام علیهم السلام، ترجمه: محمد مقدس، تهران، امیرکبیر، چاپ چهارم، 1382ش. 
40.  میرداماد محمد بن باقر بن محمد، الرواشح السماویۀ فی شرح الأحدیث الإمامیه، قم، دارالخلافۀ، چاپ اول، 1311ق. 
41.  میردریکوندی رحیم، رابطه شخصیت با نظام های ارزشی از دیدگاه آلپورت، معرفت، 64، 1382ش. 
42.   نراقی محمدمهدی، جامع السعادات، مصحح: سید محمد کلانتر، قم، داوری، 1383ق. 
43. نوری حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم، موسسۀ آل البیت، چاپ اول، 1408ق. 
44. هاشمی خویی میرزاحبیب الله، منهاج البراعۀ فی شرح نهج البلاغه، مترجم: حسن حسن زاده آملی و محمدباقر کمره ای، محقق: ابراهیم میانجی، تهران، مکتبۀ الاسلامیۀ، چاپ چهارم، 1400ق. 
منابع لاتین: 
45. Allport, G.W. & Ross, M.J.Jr. (1967). Personal religious orientation and prejudice. journal of personality and social psychology, .5  
46. Fulton, Aubyn. S. (1997) "Identity status, Religious- Orientation and Prejudice". Journal of Youth and Adolescence, 26(1). 
47. Hayes, S.C, Stroshahl, K.D &Wilson, K.G.(1991) Acceptance and commitment Therepy: An Experiential Approach to Behavior Change. New York: Guilford press.  
48. Hurka, Slavek J. (1980) "Business Administration Students in Five Canadian Universitie: Astudy of Value", The Canadian Journal of Higher Education.  
49. Sterling, C. Hilton, Gilbert W. Fellingham, Joseph L.Lyon. (2002) “Suicide Rates and Religious Commitment in Young Adult Males in Utah”, American Journal Epidemiolpgy, 155(5).

  • تاریخ دریافت 09 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 18 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 01 فروردین 1403
  • تاریخ اولین انتشار 26 اردیبهشت 1403
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1403