امام رضا علیه السلام و علوم روز

امام رضا علیه السلام و علوم روز

تأثیر گفتمان اندیشه‌ای امام رضا علیه‌السلام بر جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی کشور ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، اردبیل، ایران.
2 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر، شبستر، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی رشته مشاوره و راهنمایی تحصیلی، دانشگاه فرهنگیان امام علی علیه السلام، رشت، ایران.
چکیده
هجرت امام رضا علیه‌السلام به ایران و حضور روشنگرانه و نواندیشانه دینی ایشان باعث تغییرات بنیادینی در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و به‌ویژه تعاملات محیطی و بسط ظهور متغیرهای جدید در کالبد جغرافیای ایران زمین گردید. ارائه دانش‌های نوین و انبساط فضای فکری با اعمال تغییرات نگرشی، بینشی و منشی، آن‌چنان اتمسفر جغرافیایی ایران را بر هم ریخت که آگریمانداسیون برنامه‌ریزی محیطی دچار دگردیسی مفهومی گشته و سبب ظهور گفتمان جدید برنامه‌ریزی محیطی با رویکرد فرهنگی گردید. سؤال اصلی تحقیق این است که حضور امام رضا علیه‌السلام در ایران به لحاظ برنامه‌ریزی محیطی چه تأثیراتی در گسترش فضای علمی و فکری جامعه ایران داشته است؟ نتایج و یافته‌ها نشان می‌دهد که با حضور امام رضا علیه‌السلام در ایران مردم به سمت معنویّت هدایت شده و بعد از شهادت ایشان نیز با ترویج فرهنگ زیارت و حضور سادات دعوت شده، ساخت بناهایی مانند مساجد، حوزه‌های علمیه و تقویت فرهنگ تشیع که رابطه مستقیم با حضور امام و حرم مطهر ایشان دارد، رشد فزاینده‌ای پیدا کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Impact of the Intellectual Discourse of Imam Reza (A.S.) on the Geography and Environmental Planning of Iran

نویسندگان English

Behrad Asadi 1
Masoumeh Gharadaghi 2
Amirali Asadi 3
1 Assistant Professor, Department of History, Islamic Azad University, Ardabil Branch, Ardabil, Iran.
2 Assistant Professor, Department of History, Islamic Azad University, Shabestar Branch, Shabestar, Iran.
3 Student of Educational Counseling and Guidance, Farhangian University of Imam Ali (A.S.), Rasht, Iran.
چکیده English

The migration of Imam Reza (A.S.) to Iran and his enlightening and reformist religious presence led to fundamental transformations in the cultural, social, and political spheres, and particularly in environmental interactions and the emergence of new variables within the geographical fabric of Iran. The introduction of novel knowledge and the expansion of the intellectual milieu, through the implementation of changes in attitudes, perspectives, and conduct, so profoundly disrupted the geographical atmosphere of Iran that the agglomeration of environmental planning underwent a conceptual metamorphosis, resulting in the emergence of a new discourse of environmental planning with a cultural approach. The main research question is: What were the impacts of the presence of Imam Reza (A.S.) in Iran, in terms of environmental planning, on the expansion of the scientific and intellectual sphere of Iranian society? The results and findings indicate that with the presence of Imam Reza (A.S.) in Iran, people were guided towards spirituality, and after his martyrdom, through the promotion of the culture of pilgrimage and the presence of the invited Sayyids, the construction of buildings such as mosques and seminaries, and the strengthening of Shi›a culture-which is directly related to the presence of the Imam and his holy shrine-experienced substantial growth.

کلیدواژه‌ها English

Imam Reza (A.S.)
Iran
Intellectual Discourse
Geography
Migration
قرآن کریم، (1389ش)، ترجمه مکارم شیرازی، ناصر، قم، علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام.
ابن بابویه، محمد بن علی، (1377ش)، معانی الاخبار، ترجمه عبدالعلی محمدی شاهرودی‏، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
-----------------، (1372ش). عیون اخبارالرضا، ترجمه علی اکبر غفاری، تهران، صدوق.
ابن‌نعمان، محمدبن‌محمد، (1387ش)، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ترجمه و شرح سید هاشم رسولی محلاتی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، (1360ش)، مقاتل الطالبین، ترجمه سیّد هاشم رسولی محلاتی، تهران، صدوق.
آلوسی، سیّد محمود، (1415ق)، روح‌المعانی فی تفسیر القرآن‌العظیم، بیروت، دارالکتب‌العلمیه.
ترکمان، اسکندر بیگ، (1351ش)، تاریخ عالم آرای عباسی، تصحیح ایرج افشار، تهران، امیرکبیر.
توکلی، عبدالله (1385ش)، اصول و مبانی مدیریت، تهران، زمزم هدایت.
جعفریان، رسول، (1388ش)، تاریخ تشیّع در ایران، تهران، علم.
 -----------، (1371ش)، تاریخ تشیّع در ری، تهران، آستان حضرت عبدالعظیم حسنی.
حیدری آقایی، محمود و همکاران، (1393ش)، تاریخ تشیّع (دورة حضور امامان علیهم السلام)، تهران، سمت.
خواند میر، غیاث الدّین بن همام الدّین هروی، (1379ش)، حبیب السیر فی اخبار افراد البشر، به اهتمام عبدالحسین نوایی، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
درخشه، سید جلال و حسینی فائق، سید مهدی، (1391ش)، سیاست و حکومت در سیره امام رضا علیه‌السلام، تهران، بنیاد فرهنگی و هنری امام رضا علیه‌السلام.
زیدان، جرجی، (1372ش)، تاریخ تمدن اسلام، مترجم: علی جواهرکلام، تهران، امیرکبیر.
سلطان الواعظین، سید محمد موسوی شیرازی، (1350ش)، شب‌های پیشاور در دفاع از حریم تشیع، تهران، دار الکتب الاسلامیه.
سیوری، راجر، (1374ش)، ایران عصر صفوی، مترجم کامبیز عزیزی، تهران، مرکز.
 طبرسی، ابومنصور احمد بن علی بن ابیطالب، (1413ق)، الإحتجاج علَی اهل اللجاج، تحقیق ابراهیم بهادری محمدهادی (زیر نظر جعفر سبحانی)، قم، اسوه.
طبرسی، ابی علی الفضل بن الحسن، (1376ش)، إعلام الوَری بأعلام الهُدی، قم، موسسه آل البیت.
عطاردی قوچانی، عزیزالله، (1371ش)، تاریخ آستان قدس رضوی، مهد، عطارد.
مجلسی، محمّدباقر بن محمدتقی، (1362ش)، بحارالانوار، تحقیق و تعلیق سیّد جواد علوی، تهران، دارالکتب الإسلامیة.
مرعشی، ظهیرالدّین، (1395ش)، تاریخ طبرستان و رویان و مازندران، تهران، اساطیر.
مغنیه، احمد، (1338ش)، شخصیت حضرت رضا علیه السلام و موسی الکاظم علیه‌السلام، ترجمه سید جعفر غضبان، تهران، اردیبهشت.
مفید، محمد بن محمد. (1388ش)، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، مترجم حسن موسوی مجاب، قم، سرور.
منتظر القائم، اصغر، (1399ش)، تاریخ امامت، قم، معارف.
ناصری داودی، عبدالمجید، (1378ش)، تشیّع در خراسان در عهد تیموریان، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.
نوریان، سعید، (1394ش)، تمنای وصال، چکیده مقالات همایش ملی علمی و پژوهشی مناظرات رضوی، اردبیل، نشر عنوان.
 ---------، (1394ش)، نسیم رضوان، چکیده مقالات همایش ملی علمی و پژوهشی مناظرات رضوی، اردبیل، نشر عنوان.
هادیان رسنانی، الهه، (1394ش)، چگونگی نمود روش‌های گفتمان قرآنی  در احتجاجات امام رضا علیه‌السلام و تفاوت آن با صناعات خمس در منطق، فرهنگ رضوی، 3(12)، 165-138

  • تاریخ دریافت 21 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 27 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 15 آذر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 15 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403