امام رضا علیه السلام و علوم روز

امام رضا علیه السلام و علوم روز

مؤلفه‌های رفتاری و عاطفی رضایت جنسی همسران در منظومه تعالیم امام رضا علیه‌السلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد پیوسته الهیات، پژوهشگر دانشگاه بین‌المللی امام رضا علیه‌السلام، مشهد، ایران.
2 دکتری فقه تربیتی، جامعه المصطفی العالمیه(ص)، مشهد، ایران.
چکیده
این پژوهش با هدف تبیین منظومه فکری امام رضا علیه‌السلام در زمینه رضایت جنسی همسران و با تمرکز بر روایات منسوب به ایشان انجام شده است. با توجه به کمبود پژوهش‌های نظام‌مند درباره دیدگاه ائمه معصومین علیهم‌السلام در این عرصه، این تحقیق درصدد است تا با واکاوی نظام‌مند روایات، مهم‌ترین عوامل مؤثر در تحقق رضایت جنسی را شناسایی و در قالب یک الگوی رفتاری جامع ارائه نماید. پرسش محوری تحقیق بر شناسایی این عوامل و چگونگی تبیین آنان در چارچوبی منسجم استوار است. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد اسنادی-تحلیلی بوده و داده‌ها از منابع اصلی حدیثی شیعه گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که از منظر رضوی، رضایت جنسی بر مؤلفه‌های چندبعدی زیستی، عاطفی، اخلاقی و معنوی استوار است. محوریت اصل اعتدال، تقدم عاطفه‌ورزی و پیش‌نوازش، به رسمیت شناختن حق جنسی زن، آراستگی متقابل، رعایت بهداشت و طهارت، توجه به تغذیه و رعایت حریم خصوصی از جمله عوامل کلیدی هستند که در کنار هم الگویی متوازن و فطرت‌محور را شکل می‌دهند. این الگو نه تنها پاسخی جامع به نیازهای چندبعدی زوجین است، بلکه به عنوان منظومه ای نو در مطالعات بین‌رشته‌ای خانواده و سلامت جنسی قابل طرح می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Behavioral and Emotional Components of Marital Sexual Satisfaction in the Framework of the Teachings of Imam Reza (A.S.)

نویسندگان English

Sahar Hamedi Yekta 1
Ahmad Emami Rad 2
1 Graduate of the Integrated M.A. in Theology, Researcher at Imam Reza International University, Mashhad, Iran.
2 Ph.D. in Educational Jurisprudence, Al-Mustafa International University, Mashhad, Iran.
چکیده English

This research aims to explicate the intellectual framework of Imam Reza (A.S.) concerning marital sexual satisfaction, focusing on narrations attributed to him. Given the scarcity of systematic studies on the perspective of the Infallible Imams (A.S.) in this area, this study seeks to identify the most significant factors contributing to sexual satisfaction through a systematic analysis of narrations and present them within a comprehensive behavioral model. The central research question is founded on identifying these factors and how they are explained within a coherent framework. The research method employed is qualitative content analysis with a documentary-analytical approach, and data were gathered from primary Shiite hadith sources. The findings indicate that, from the Razavi perspective, sexual satisfaction is based on multidimensional components encompassing biological, affective, ethical, and spiritual aspects. Key factors include the principle of moderation, the priority of emotional intimacy and prelude, recognition of the wife’s sexual rights, mutual adornment, observance of hygiene and purity, attention to nutrition, and respect for privacy. Together, these elements form a balanced and nature-centric model. This model not only provides a comprehensive response to the multidimensional needs of couples but can also be proposed as a novel framework in interdisciplinary studies on family and sexual health.

کلیدواژه‌ها English

Razavi Teachings
Couples
Marital Intimacy
Sexual Moderation
Sexual Health
قرآن کریم، (1389ش)، ترجمه مکارم شیرازی، ناصر، قم، انتشارات علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام.
ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید بن هبة‌الله، (1404ق.)، شرح نهج‌البلاغه، قم، آیۀ‌الله مرعشی نجفی.
ابن ابی‌جمهور، محمد بن علی، (1405ق)، عوالی اللآلی، قم،‌ سیدالشهدا علیه‌السلام.
ابن اشعث، محمد بن محمد، (1434ق)، الجعفریات(الأشعثیات)، کربلا، العتبة الحسینیة المقدسه.
ابن بابویه، محمد بن علی، (1404ق)، من لایحضره الفقیه، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن بابویه، محمد بن علی، (1416ق)، الخصال، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن بابویه، محمد بن علی، (1376ش)، الأمالی، تهران، کتابچی.
ابن بابویه، محمد بن علی، (1378ق)، عیون اخبارالرضا علیه‌السلام، تهران، جهان. 
ابن بابویه، محمد بن علی، (1408ق)، علل الشرائع، بیروت، الأعمی للمطبوعات.
ابن حیون، نعمان بن محمد مغربی، (1385ق)،‌ دعائم الاسلام، قم، آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث.
ابن عربی، محی‌الدین، (1388ش)، تهذیب اخلاق، مترجم: زاهد ویسی، تهران، حامی.
ابن‌شعبه، حسن بن علی ، (1384ش)، تحف العقول عن آل الرسول صلی‌الله‌علیه‌و‌آله،‌ مترجم: صادق حسن‌زاده، قم‌، آل ‌علی علیه‌السلام.
 احسان‌بخش، صادق، (1374ش)، نقش دین در خانواده، رشت، جاوید.
امام رضا علیه‌السلام، علی‌بن موسی، (1406ق)، فقه‌الرضا علیه‌السلام، قم، مؤسسه آل‌البیت علیهم‌السلام لإحیاء‌التراث. 
امینی، ابراهیم، (1368ش)، آیین تربیت، تهران، اسلامی.
امینی، ابراهیم،(1373ش)، آئین همسرداری یا اخلاق خانواده، تهران، اسلامی. 
انصاریان، حسین، (1376ش)، نظام خانوادگی در اسلام، قم، ام ابیها سلام‌الله‌علیها. 
اوحدی، بهنام، (1384ش)، تمایلات و رفتارهای جنسی طبیعی و غیرطبیعی انسان، اصفهان، صادق هدایت. 
آلبرت، الیس، (1375ش)، زوج‌درمانی، مترجم: جواد صالحی فدردی و سید امیر امین‌یزدی، تهران، میثاق. 
بروجردی، سید حسین و دیگران، (1386ق)، منابع فقه شیعه (ترجمه جامع أحادیث الشیعة)، تهران، فرهنگ سبز. 
بستان، حسین، (1388ش)، اسلام و تفاوت‌های جنسیتی، تهران، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. 
بستان، حسین، (1388ش)، اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. 
بهشتی، احمد، (1385ش)، خانواده در قرآن، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
پاک‌نژاد، سید رضا، (1360ش)، ازدواج مکتب انسان‌سازی، تهران، اسلامیه.
حرعاملی، محمد بن حسن، (1416ق)، تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه، قم، آل‌البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث.
حرعاملی، محمد بن حسن، (1366ش)، مترجم: علی صحت، تهران، ناس. 
حلی، حسن بن یوسف، (1413ق)، قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
حمیری، عبدالله بن جعفر، (1413ق)، قرب الإسناد، قم، آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث.
خمینی، روح الله و همکاران. (1381ش)، توضیح المسائل (امام و مراجع)،  قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
خمینی، روح الله، (1368ش)، تحریر الوسیلۀ، قم، اسلامی.
سالاری‌فر، محمدرضا، (1387ش)، خانواده در نگرش اسلام و روان‌شناسی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. 
شهید ثانی، زین‌الدین جبعی‌عاملی، (1413ق)، مسالک ‌الأفهام إلی تنقیح شرائع‌ الإسلام، قم، معارف اسلامی. 
شیخ‌الاسلامی، سید حسین، (‌1378ش)، ترجمه غررالحکم، قم، انصاریان.
صانعی، صفدر، (1372ش)، بهداشت ازدواج از نظر اسلام، تهران،‌ عطائی.
طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، (1420ق)، العروة الوثقی‌، قم، مؤسسة النشر الإسلامی.
طبرسی، حسن بن فضل، (1370ش)، مکارم الأخلاق، قم، شریف رضی. 
طبرسی، فضل بن حسن، (1352ش)، مجمع ‌البیان، مترجم احمد بهشتی و دیگران، تهران، فراهانی.
طلایی زاده، فخری و بختیارپور، سعید، (1395ش)، رابطه رضایت زناشویی و رضایت جنسی با سلامت روان زوجین، اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی، 40، 46-37.
طوسی، محمد بن حسن، (1407ق)، تهذیب ‌الأحکام، تهران، دار الکتب‌ الإسلامیۀ.
علی اکبری دهکردی، مهناز، (1389ش)، رابطه عملکرد جنسی زنان با سازگاری زناشویی، علوم رفتاری، 4(3)، 199-206.
علی بن موسی علیه‌السلام، (1381ش)، طب‌الرضا علیه‌السلام، مترجم: نصیرالدین امیرصادقی، تهران، معراجی.
عیاشی، محمد بن مسعود، (1380ق)، تفسیر العیاشی، تهران، مکتبه العلمیه الاسلامیه.
فخرایی، فرزانه، اسلام‌پور کریمی،حسن، (1389ش)، نگاهی کوتاه به زینت و خودآرایی از منظر آیات و روایات، بانوان شیعه، 23، 188-169.
فقیهی، علی‌نقی، (1387ش)، تربیت جنسی، قم، دارالحدیث. 
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، (1415ق)، تفسیر الصافی، تهران، مکتبه الصدر.
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، (1403ق)، المحجة البیضاء فی تهذیب الإحیاء، بیروت، الأعمی للمطبوعات.
قمی، علی بن ابراهیم، (1404ق)، تفسیر القمی، قم، دارالکتاب.
کلینی، محمد بن یعقوب، (1363ش)، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیة.
کجباف، محمدباقر، (1387ش)، روان‌شناسی رفتار جنسی(نظریه‌ها و دیدگاه‌ها)، تهران، روان.
متقی‌فر، غلامرضا، (1388ش)، درآمدی بر نظام اخلاق جنسی در اسلام، قم،‌ مؤسسه آموزشی‌پژوهشی امام خمینی(ره).
مجلسی، محمدباقر، (1404ق)، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول‏، تهران، دار الکتب الاسلامیة. 
مرعشی نجفی، شهاب‌الدین، (1406ق)، منهاج المؤمنین، قم، کتابخانه عمومی حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره).
مصطفوی، سید جواد، (1370ش)، بهشت خانواده، قم، قدس.
مطهری، احمد، (1360ش)، کنترل رابطه جنسی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی. 
مطهری، مرتضی، (1381ش)، اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب، تهران، صدرا.
مکارم شیرازی، ناصر، (1424ق)، النکاح، قم، الإمام علی بن أبی طالب. 
موحد، مجید و همکاران، (1389ش)، آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان، زن در توسعه و سیاست، 8(1)، 79-105.
موسوی، سید عباس و امامی‌راد، احمد، (1398ش)، رضایت جنسی همسران، تهران، پژوهشکده باقرالعلوم علیه‌السلام.
نجفی جواهری، محمد حسن، (1362ش) جواهر الکلام، بیروت دار إحیاء التراث العربی.
نورعلیزاده میانجی، مسعود، (1395ش)، شخصیت متعالی و سلامت روانی در پرتو خداآگاهی، تهران، پژوهشکده باقرالعلوم علیه‌السلام.
نوری، حسین بن محمدتقی، (1408ق)، مستدرک ‌الوسائل و مستنبط‌ المسائل، بیروت، آل‌البیت علیه‌السلام لإحیاء التراث.

Brezsnyak, Michael., & Whisman, Mark A. (2004). Sexual desire and relationship functioning; It’s effect of marital ،satisfaction and power. Journal of Sex and Marital Therapy, 30(3), 199-217 .
Greef, Abraham.P. (2000). Charactersiecs of families that function well. J Fam Issu, 21(8), 948- 963.
Jiang, Hong&  and colleagues. (2015).Family functioning, marital satisfaction and social support in hemodialysis patients and their spouses. Stress Health, 31(2), 166-74.
Young, Michael, & colleagues. (2000). Sexual satisfaction among married women. Psychol، Rep, 86 (3, 2), 1107-22.
 
دوره 3، شماره 7
بهار 1404
صفحه 102-134

  • تاریخ دریافت 09 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 25 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 21 اسفند 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404