امام رضا علیه السلام و علوم روز

امام رضا علیه السلام و علوم روز

بایسته های گفتاری- رفتاری پاسخ به شبهات در سیره رضوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه علوم اسلامی رضوی
2 گروه علوم قرآنی و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی
چکیده
پاسخگویی به شبهات، بر پایه ­هایی شناختی استوار است که به شکل هایی از قبیل مناظره، جدل، گفتگوی دوسویۀ روشمند و یا نگارش نامه، رخ می­نماید. شناخت روش ‎های گفتاری ـ رفتاریِ پاسخگویی به شبهات در سیره و تعالیم امام رضا علیه السلام، در فراهم ‎آوردنِ الگوی مناسبِ آداب شبهه‎ پژوهی بسیار اثربخش است.
بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تبیین بایسته­ های گفتاری ـ رفتاریِ پاسخ به شبهات در سیرۀ رضوی و به روش تحلیل ـ استنتاجی با بهره ‎گیری از منابع کتابخانه ­ای، سامان یافته است. نمونه­ هایی از این بایسته­ ها عبارتند از: توجه به مقدمات و لوازم سخنوری، استحکام برهان و استدلال، شوق ‎انگیزی در مخاطب برای حق­ جویی، اطمینان‎بخشی و اقناع مخاطب، محترم شمردن اندیشه­ ورزی و آزادی بیان، دفاع از حقانیت ادیان توحیدی در برابر جبهۀ کفر، هشدارهای اثربخش و پرهیز از آفات پاسخگویی و مناظره.
واکاوی ­ها حاکی از آن است که امام رضا (ع) با بهره ‎گیری از اصول و قواعد اخلاق اسلامی، شناخت دقیق مخاطب و خاستگاه‎ های ایجاد شبهه در هنگامۀ مواجهه با شبهات، پاسخ‎هایی را بیان می­ فرمایند که توجه به آن‎ها، در نظام سازیِ روش ‎های پاسخگویی به شبهات بسیار مفید و کارگشاست.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Speech-Behavioral Requirements for Responding to Doubts in Razavi Sira

نویسندگان English

Aldorz Gharfami 1
Hasan kharaghani 2
1 Razavi University of Islamic Sciences
2 Razavi University of Islamic Sciences
چکیده English

Responding to suspicions is based on cognitive foundations, which take the form of debate, debate, methodical two-way dialogue, and letter writing. Knowing the speech-behavioral methods of answering doubts in the Razavi tradition will be very effective in providing a suitable model of suspicion etiquette. Imam Reza (AS) using the principles and rules of Islamic ethics, accurate knowledge of the audience and the origins of creating doubt when faced with doubts, expressed answers that accuracy in them will be very useful to find his way in debate and answering. Was. Examples of these methods are: paying attention to the requirements of eloquence, strength of argument and reasoning, enthusiasm in the audience to seek rights, reassurance and persuasion of the audience, respect for thought and freedom of speech, defending the legitimacy of monotheistic religions against the front of infidelity , Effective warnings and avoidance of pests Accountability and debate. The present article seeks to find the etiquette of answering doubts in the Razavi tradition through descriptive-analytical research and using library resources.

1.     قرآن مجید، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
2.     ابن بابویه، محمد بن علی، التوحید، قم، جامعه مدرسین، 1398ق.
3.     ابن بابویه، محمد بن على، عیون أخبار الرضا علیه السلام ، تهران، اول، نشر جهان، 1378ق.
4.     ابن حمید، صالح،  اصول الحوار و آدابه فی الاسلام، مکه، دارالمناره، 1415ق.
5.     ابن فارس، احمد،  معجم مقاییس اللغه، قم، مکتب الأعلام الاسلامی، 1404ق.
6.     احمدی میانجی، علی، مکاتیب الائمه، قم، دارالحدیث، 1426ق.
7.     اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه فی المعرفه الأئمه، بنی هاشمی، تبریز، 1381ق.
8.     آقا نوری، علی، امامان شیعه و وحدت اسلامی، قم، انتشارات دانشگاه ادیان ومذاهب، 1387ش.
9.     بحرانی، سید هاشم بن سلیمان،  البرهان فی تفسیر القرآن، قم، موسسۀ بعثت، 1374ش.
10.            بروجردی، آقا حسین، جامع احادیث الشیعه، تهران، فرهنگ سبز، 1386ش.
11.            جزائری، نعمت الله، ریاض الابرار فی مناقب الائمه الاطهار، بیروت، موسسه التاریخ العربی، 1427ق.
12.            حر عاملی، محمد بن حسن، الجواهر السنیه فی الأحادیث القدسیه، تهران، دهقان، سوم، 1380ش.
13.            حرّانی، حسن بن علی، تحف العقول عن آل الرسول، تهران، اسلامیه، 1366ش.
14.            حرعاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداه بالنصوص و المعجزات، بیروت، اعلمی، 1425ق.
15.            حرعاملی، محمد بن حسن، الجواهر السنیّه فی الأحادیث القدسیه، تهران، دهقان، 1380ش.
16.            حر عاملی، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، قم، آل البیت، 1409ق.
17.            حسینی قزوینی، محمد، موسوعه الامام الرضا(ع)، قم، موسسه ولی عصر(عج)، 1387ش.
18.            حلّی، حسن بن یوسف، رجال العلامه الحلّی، نجف اشرف، دار الذخائر، 1411ق.
19.            خصاونه، رنده فؤاد،  قواعد الحوار مع الاخر فی القرآن الکریم، مجله الجامعه الاسلامیه، شماره 172، ص 190-221.
20.            رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1408ق.
21.            راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الالفاظ القرآن، بیروت، دارالقلم، 1412ق.
22.            زمزمی، یحیی، الحوار آدابه و ضوابطه فی ضوء الکتاب و السنه، مکه، دارالتربیه والتراث، 1414ق.
23.            سعدی، مصلح الدین، گلستان سعدی،غلامحسین یوسفی، تهران، خوارزمی، 1372ش.
24.            سیوطی، جلال الدین، الاتقان فی علوم القرآن، قم، ذوی القربی، 1440ق.
25.            شهرستانی، عبدالکریم، الملل و النحل، بیروت، دارالمعرفه،1404ق.
26.            شهود، علی بن نایف،  الخلاصه فی اصول الحوار و ادب الاختلاف، ریاض، بیجا، بی تا.
27.            صالح، صبحی،  نهج البلاغه، تهران، راه علم، 1386ش.
28.            طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری بأعلام الهدی، قم، آل البیت، 1417ق.
29.            طبرسى، احمد بن علی،  الاحتجاج علی اهل اللجاج، مشهد، نشر مرتضی، 1403ق.
30.            طنطاوی، محمد سید، ادب الحوار فی الاسلام، قاهره، نهضه مصر، 1997م.
31.            طوسی، محمد بن حسن، الغیبه، دارالمعارف الاسلامیه،1411ق.
32.            عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، قم، اسماعیلیلان، 1415ق.
33.            علوی، سهراب، امام رضا (ع) در رزمگاه ادیان، قم، مسجد مقدس جمکران، 1379ش.
34.            فرامرز قراملکی، احد، اخلاق کاربردی در ایران و اسلام، تهران، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزرات علوم، 1389ش .
35.            فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، قم، هجرت، 1409ق.
36.            فیض کاشانی، محمد بن حسن، الوافی، اصفهان، کتابخانه امام امیر المؤمنین، 1406ق.
37.            کامل، عمر بن عبدالله، آداب الحوار و قواعد الاختلاف، مدینه، بیجا، بیتا.
38.            لیثی واسطی، علی، عیون الحکم و المواعظ، دارالحدیث، قم، 1376ش.
39.            مازندرانی، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب، قم، علامه، 1379ق.
40.            مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار، بیروت، دوم، 1403ق.
41.            مفید، محمد بن محمد، الاختصاص، قم، المؤتمر العالمی لالفیه الشیخ المفید، 1413ق.
42.            مفید، محمد بن محمد، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، قم، کنگره شیخ مفید، 1413ق.
43.            نیشابوری، محمد بن عبدالله، تاریخ نیشابور، تهران، ابن سینا، بیتا.
44.            واسعی، سید علیرضا، درآمدی بر روش های تبلیغی ائمه، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1386ش.
دوره 1، شماره 1
پاییز 1402
صفحه 6-26

  • تاریخ دریافت 29 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 17 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 20 شهریور 1402
  • تاریخ اولین انتشار 20 شهریور 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1402