امام رضا علیه السلام و علوم روز

امام رضا علیه السلام و علوم روز

نظام تعاملی محیط زیست پایدار و اقتصاد خانواده مبتنی بر اندیشه و سیره رضوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای رشته زیست شناسی، اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی، ایران.
2 کارشناسی ارشد رشته آلودگی محیط زیست دریا، اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی، ایران.
3 دکترای رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی گرگان، ایران.
چکیده
امروز حفظ محیط زیست به عنوان یکی از مهمترین ارکان توسعه پایدار، مسئله جهانی است که دستیابی به آن بدون مشارکت راستین و آگاهانه مردم ممکن نیست. خانواده اولین و اساسی‌ترین نهاد اجتماعی و تربیتی و مؤثرترین عامل در رشد شخصیت انسان است که نقش آن نه تنها به ویژگی های وراثتی و جسمانی بلکه انتقال ارزش ها به فرزندان و تحکیم اعتقادات دینی شامل می شود. در آموزه‌های قرآن و عترت مساله قناعت و صرفه‌جویی و پرهیز از اسراف یک مساله تاثیرگذار در جامعه محسوب می‌شود و اهمیت آن به حدی است که این مقوله به عنوان یک فضیلت همواره مورد تشویق قرار گرفته است. در قرآن کریم حدود 13 بار کلمه اسراف با الفاظ گوناگون به کار رفته است. فرآیند بازیافت نیز یکی از مصادیق مصرف صحیح از نگاه مکتب رضوی است. از طریق بازیافت می‌توان علاوه بر صرفه‌جویی قابل ملاحظه در انواع انرژی‌ها، از اسراف و تبذیر نیز جلوگیری نمود و اعتدال و میانه روی را در پیش گرفت که همه‌ی این موارد ذکر شده وجه اشتراک رسیدن به الگوی صحیح مصرف و تحقق فرهنگ اقتصاد مقاومتی هستند. یافته‌ها در پژوهش حاضر نشان می‌دهد سازگاری رفتار با آموزه‌های اقتصادی اسلام، عدم اسراف و تبذیر با نظم‌پذیری جمعی درون خانواده، آینده‌نگری و تقویت اراده، رابطه معنادار مستقیم دارد که تحت تأثیر عامل‌های ساختاری و زمینه‌ای قرار می‌گیرند. قاعده‌مندشدن خانواده نیز تحت تأثیر کیفیت انتقال آموزه‌های اقتصادی اسلام، فرصت‌سازی و فرصت‌یابی تربیتی درون خانواده و کنش و واکنش درون خانواده نسبت به رعایت آموزه اقتصادی اسلام و کیفیت منبع تأمین معیشت درون خانواده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Interactive system of sustainable environment and family economy based on Razavi's thought and way of life

نویسندگان English

Zahra Talebzadeh 1
Fّateme Rezaie pirzaman 2
Hamidreza Sodagar 3
1 PhD in Biology, Department of Environmental Protection, North Khorasan, Iran.
2 Master's Degree in Marine Environmental Pollution, General Department of Environmental Protection, North Khorasan, Iran.
3 PhD in Educational Management, Gorgan Islamic Azad University, Iran.
چکیده English

Today, protecting the environment as one of the most important pillars of sustainable development is a global issue that cannot be achieved without the true and informed participation of people. The family is the first and most basic social and educational institution and the most effective factor in the development of human personality, whose role includes not only hereditary and physical characteristics, but also the transmission of values ​​to children and the strengthening of religious beliefs. In the teachings of the Qur'an and Atrat, the issue of contentment, frugality and avoiding extravagance is considered an influential issue in society, and its importance is so great that this category has always been encouraged as a virtue. In the Holy Quran, the word extravagance is used in different words about 13 times. The recycling process is also one of the examples of correct consumption from the point of view of the Razavi school. Through recycling, in addition to significant savings in all types of energy, waste can be avoided and moderateness can be adopted. The findings in the current research show that the compatibility of behavior with the economic teachings of Islam, non-extravagance and wastage with collective orderliness within the family, forward-looking and strengthening the will, has a direct meaningful relationship that is influenced by structural and background factors. The regularization of the family is also influenced by the quality of the transfer of economic teachings of Islam, the creation of educational opportunities within the family, and the action and reaction within the family regarding the observance of the economic teachings of Islam and the quality of the source of livelihood within the family.

کلیدواژه‌ها English

Sireh Razavi
environment
economy
waste
recycling
نهج‌البلاغه، ترجمه آیتی.
1. یاقوتی ابراهیم، حقوق محیط زیست از دیدگاه اسلام با روش نهادگرایی گفتمانی پایداری، توسعه و محیط زیست، دوره سوم، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 59-74.
2. عبداللهی حجت الاسلام محمد اسماعیل، سبک زندگی قرآنی (راهکارهای برون رفت جامعه اسلامی از مصرف گرائی و اسراف، فصلنامه قرآنی کوثر، شماره چهل و هفت، 1392، صفحات: 97- 111.
3. آقالری زهرا و دیگران، بررسی الگوی بازیافت مواد در خانواده ها با عنایت به فرهنگ اسلامی، نشریه اسلام و سلامت، دوره اول، شماره (4)، زمستان 1393، صفحات: 21-26.
4. عنابی علیرضا، جلالی محمود، محیط زیست از دیدگاه اسناد بین‌المللی و آموزه‌های اسلامی، فقه و مبانی حقوق اسلامی، دوره 15، شماره 2، شهریور 1401، صفحه 83-100.
5. حسین زاده علی حسین، شهریاری مرضیه، فرجی بهبهانی زاده مریم، زنان و بهره وری اقتصادی در خانواده براساس سیری در سیرة رضوی، زن در توسعه و سیاست، دورة 14، شمارة 3، پاییز 1395، صفحات: 379-396.
6. محمد عقیقی، اقتصاد خانواده با تأکید بر آموزه های اسلام، سخنوران، تهران، 1392.
7. زری نجویالوار مریم، فیاض ایراندخت، بررسی رابطه بین روشهای تربیتی مادران با مسئولیت پذیری دانش آموزان (با تأکید بر آموزه‌های تربیت اسلامی) سال دوم ، شمارة 2، شمارة پیاپی: تابستان1396، صفحات: 37-60 
8. کیا دلیری مسعود، نقش مذهب در نجات محیط زیست، اولین کنفرانس بین المللی مخاطرات طبیعی و بحران‌های زیست محیطی ایران، راهکارها و چالش ها، 1395.
9. فیاض مهدی، طارمی اصغر، تحلیل جایگاه محیط زیست در عرفان اسلامی (بر اساس آثار برجستة شعر عرفانی فارسی)، سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، آبان 1401، شماره 78، صفحه (202 تا 221).
10. ارشدی وحید، ناجی میدانی علی اکبر، سلیمی فر مصطفی، مهرام بهروز، تبیین عوامل واسطه ای در مسیر اثرگذاری آموزه های اسلامی بر مخارج مصرفی خانواده مسلمان، دانشگاه فردوسی، دانشکده علوم اقتصادی، 1395.
11. ارشدی وحید، ناجی میدان علی اکبر، سلیمی فر مصطفی، مهرام بهروز، تبیین عامل های پرکننده شکاف بین نظر و عمل در رفتار اقتصادی خانواده مسلمان، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، سال پانزدهم/ شماره 60 ، زمستان 1394، صفحات: 113- 144.
12. جهاندیده هاجر، داوری احد، مبانی تحکیم نهاد خانواده با بهره‌گیری از آموزه‌های رضوی، نشریه فرهنگ رضوی، دوره:2، شماره: 7، صفحات: 1-19.
13. بهرامی فاطمه، ملکیان حسین، عابدی محمدرضا، بررسی و مقایسه راه کارهای افزایش مسوولیت پذیری در بین دانش آموزان دوره راهنمایی شهر اصفهان، کنفرانس راهکارهای توسعه فرهنگ مشاوره بین خانواده ها از دیدگاه والدین، 1383.
14. موسایی، میثم، التزام و اعتقاد مردم به رفتارهای اقتصادی توصیه شده در اسلام، پاییز و زمستان 1381 - شماره 24-23، 46 صفحه از 247 تا 292)
15. دادگر یداله، عزتی مرتضی. عقلانیت در اقتصاد اسلامی . پژوهش های رشد و توسعه پایدار (پژوهشهای اقتصادی)، 1382، دوره 3، شماره 9-10، صفحات 1-24.
16. تمیمی‌آمدی عبدالواحدبن‌محمد، غرر الحکم و درر الکلم، موسسه فرهنگی دارالحدیث، 1395.
17. حرانی ابومحمد، مترجم: حسن زاده صادق، تحف‌العقول عن آل‌الرسول (ص)، آل علی (ع)، 1393.
18. مجلسی محمدباقربن‌محمدتقی، بهبودی محمدباقر، بحارالانوار، اسلامیه، 1386.
19. ابن‌بابویه محمدبن‌علی، مترجم: روغنی‌قزوینی محمدصالح، عیون اخبار الرضا (ع)، کتاب جمکران وابسته به مسجد مقدس جمکران، 1393.

  • تاریخ دریافت 29 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 22 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 01 فروردین 1403
  • تاریخ اولین انتشار 26 اردیبهشت 1403
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1403