تحلیل عناصر سرمایه‌ی روانشناختی از نگاه امام رضا علیه السلام بر اساس نظریه‌ی فِرِد لوتانز

پوراسماعیل, احسان; پوراسماعیل, سمانه

doi:10.22034/ijs.2024.197991

تحلیل عناصر سرمایه‌ی روانشناختی از نگاه امام رضا علیه السلام بر اساس نظریه‌ی فِرِد لوتانز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

احسان پوراسماعیل ¹

سمانه پوراسماعیل ²

¹ استادیار علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آرمان رضوی، مشهد، ایران.

² دانشجوی دکتری مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

10.22034/ijs.2024.197991

چکیده

هدف این مقاله، تحلیل چهار عنصر سرمایه ی روان شناختی، امیدواری، خودکارآمدی، خوش بینی و تاب آوری از نگاه امام رضا علیه السلام است که در روان شناسی امروز، توسط فرِد لوتانز و همکارانش، در مباحث مرتبط با سازمان و مدیریت مطرح شد و از آنجایی که ریشه در مطالعات مثبت گرایی سیلیگمن داشت، به طور گستره تر در روان شناسی مورد پژوهش قرار گرفت. این نوشتار با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و روش تحلیل و بررسی برخی روایات شیعه به نقل از امام رضا علیه السلام گردآوری شده است. نتایج این نوشتار نشان می دهد امام رضا علیه السلام، سال ها پیش از مطالعات این پژوهشگران، عناصر سرمایه ی روان شناختی را در کلام خود و در قالب روایات متعدد به شیعیان برای گذشته، حال و آینده ی بشریت بیان فرموده و از آنجایی که ایشان همچون سایر امامان، دارای علم الهی هستند، بدون بهره گیری از روش آزمون و خطای بشری، امیدواری را در سایه ی توکل به پروردگار، خوش بینی را خوش گمانی به خداوند و دوری از ظن بد نسبت به دیگران، خودکارآمدی را باور به توانایی های فردی به اتکای آفریدگار و توسل به فرستادگانش،‌ و تاب آوری را شکیبایی هدفمند و سازشی عزتمندانه و از نشانه های فرد با ایمان، در برابر سختی ها و مشکلات زندگی مطرح کردند، تا هر فردی، در هر زمانه ای، به واسطه ی آموزه های معلمان حقیقی بشر، امامان معصوم علیهم السلام زندگی کاملی داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

امام رضا علیه السلام

سرمایه ی روان شناختی

فِرِد لوتانز

امیدواری

خودکارآمدی

خوش بینی

تاب آوری

موضوعات

امام رضا علیه السلام و روان شناسی

عنوان مقاله English

Analyzing the elements of psychological capital from the perspective of Imam Reza, peace be upon her, based on the theory of Fred Luthans

نویسندگان English

Ehsan Pouresmaeil ¹

samane pouresmaeil ²

¹ Assistant Professor of Quran and Hadith Sciences, Arman Razavi University, Mashhad, Iran.

² Doctoral student of Educational Management and Planning, Islamic Azad University, Mashhad, Iran.

چکیده English

The purpose of this article is to analyze the four elements of psychological capital, hope, self-efficacy, optimism and perseverance from the perspective of Imam Reza (peace be upon him), which in today›s psychology, by Fred Lutans and his colleagues, in the discussions It was related to organization and management, and since it was rooted in the studies of Siligman›s positivism, it was widely researched in psychology.This article has been compiled using library sources and the method of analyzing and examining some Shia narrations quoted by Imam Reza (peace be upon him). The results of this article show that Imam Reza (peace be upon him), years before the studies of these researchers, expressed the elements of psychological capital in his words and in the form of numerous narrations to the Shiites for the past, present and future of humanity. And since they, like other imams, have divine knowledge, without using the human trial and error method, hope in the shadow of trust in God, optimism in God›s hope, and avoiding suspicion. Bad towards others, self-efficacy is the belief in one›s abilities, relying on the Creator and appealing to his messengers, and resilience is purposeful patience and dignified compromise, and one of the signs of a person with faith, in the face of difficulties and problems in life. they did, so that every person, at any time, could have a perfect life through the teachings of the true teachers of mankind, the infallible imams, peace be upon them.

کلیدواژه‌ها English

Imam Reza

peace be upon him

psychological capital

Fred Luthans

hope

self-efficacy

optimism

resilience

قرآن کریم
ابن بابویه، محمد بن على، (شیخ صدوق)، التوحید، قم‏، جامعه مدرسین، 1398ش.
همو، من لا یحضره الفقیه،‏ قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‏، چاپ دوم‏، 1413ق.
ابن شعبه حرانى، حسن بن على‏، تحف العقول‏، جامعه مدرسین‏ قم‏، ۱40۴‏ق.
أحمد بن فارس بن زکریاء القزوینی الرازی، أبو الحسین، معجم مقاییس اللغه، محقق: عبد السلام محمد هارون،‌ بی جا،‌ دار الفکر، ۱۳۹۹ش.
پوراسماعیل، احسان؛ خوش، حانیه، «مفهوم عزّت نفس در مقایسه میان دیدگاه اسلام و دیدگاه روانشناسان بالینی»، مجله‌ی دانشنامه‌ی علوم قرآن و حدیث، سال ششم، شماره‌ی یازدهم، ۱۳۹۸ش.
پوراسماعیل، احسان، «جستاری در پیوند میان علم و حکمت در آیات و روایات»، مجله ی«لسان صدق»، شماره‌ی سوم، زمستان1391ش.
حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، قم، محقق و ناشر: مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏، ۱۴۰۹ق.
حکیمی، محمد، فرازهایی از سخنان امام رضا علیه السلام، چاپ سوم، مشهد، بنیاد پژوهش های اسلامی، ۱۳۹۰ش.
حمیرى، عبد الله بن جعفر، قرب الإسناد، قم‏، مؤسسة آل البیت علیهم السلام‏، 1413ق.
حلوانى، حسین بن محمد بن حسن بن نصر، نزهه الناظر و تنبیه الخاطر، قم‏، مدرسه الإمام المهدی عجل الله تعالى فرجه الشریف‏، 1408‏ق.
حلى، رضى الدین على بن یوسف بن المطهر، العدد القویّه لدفع المخاوف الیومیة، مصحح: مهدى رجائى، و محمود مرعشى، قم‏، کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى، ‏1408ق.
سیلیگمن، مارتین، خوش بینی آموخته شده، ترجمه: رامین کریمی و الهام افراز، چاپ پنجم، انتشارات بهار سبز، بی‌تا.
سیلیگمن، مارتین و رشید، طیب، روان درمانی مثبت گرا، ترجمه: جواد خلعتبری، شهره قربان شیرودی و ترگل مراد حاصلی، انشارات ثالث، 1401ش.
شاملو، سعید، بهداشت روانی، تهران، انتشارات رشد، چاپ بیست و نهم،1400ش.
طریحی، فخر الدین، مجمع البحرین، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، بیتا.
کفعمى، ابراهیم بن على عاملى‏، المصباح، قم، دار الرضی، 1405ق.
شیخ کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الإسلامیه، ۱۴۰۷ق.
گیلانى، عبد الرزاق بن محمد هاشم،‏ مصباح الشریعه، مصحح: محمدبن حسین‏آقا جمال خوانسارى، تهران، پیام حق‏، 1377‏ش.
لوتانز، فرد، آوولی، بروس جی، یوسف، کارولین ام، سرمایه‌ی روان شناختی سازمان، ترجمه: محمد فروهر و عبدارسول جمشیدیان، نشر آییژ، 1392ش.

Alghamdia, A., Karpinski, A. C., Lepp, A. & Barkley, J. Online and face-toface classroom multitasking and academic performance: Moderated mediation with self-efficacy for self-regulated learning and gender. Computers in Human Behavior, 102, 214-222, 2020.
Bandura, A. Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company, 1997.
Backmann, J., Weiss, M., Schippers, M. C., & Hoegl, M. Personality factors, student resiliency, and the moderating role of achievement values in study progress. Learning and Individual Differences, 72(14), 39-48. 2019.
Bouchard, LC., Carver, CS., Mens, MG., & Scheier, MF. Optimism, health, and well-being. Positive psychology: established and emerging issues, 31(1), 112-130, 2017.
Diener, E., Lucas, R., Schimmack, U., & Helliwell, J. Well-being for Public Policy. NewYork: Oxford University Press, 2009.
Imbs, J., Mejean, I. Elasticity optimism. American economic journal: macroeconomics. 7(3),43-83, 2015.
Jensen, S. M., & Luthans, F. Entrepreneurs as authentic leaders: Impact on employees' attitudes. Leadership & Organization Development Journal, 27 (8), 646-666, 2006.
Kloos, N., Drossaert, C. H. C., Bohlmeijer, E. T., & Westerhof, G. J. Online positive psychology intervention for nursing home staff: A cluster-randomized controlled feasibility trial of effectiveness and acceptability. International Journal of Nursing Studies, 98(8), 48-56, 2019.
Kealy, D., Ben-David, S., & Cox, D. W. Early parental support and meaning in life among young adults: the mediating roles of optimism and identity. Current Psychology, 4(2), 1-8, 2020.
Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B., & Norman, S. M. Positive Psychological capital: measurement and relationsihp with performance and satisfaction. Personnel Psychology, 60, 541-572, 2007.
Maulding, W., Peters, G. B., Roberts, J., Leonard, E., & Sparkman, L. Emotional intelligence resilience in children and adolescents: Processes, mechanisms and interventions. Cambridge: Cambridge University Press, 354-386, 2012.
McLean, L., Taylor, M., & Jimenez, M. Career choice motivations in teacher training as predictors of burnout and career optimism in the first year of teaching. Teaching and Teacher Education, 85(1), 204-214. 2019.
Nila, K., Holt, D. V., Ditzen, B., & Aguilar-Raab, C. Mindfulness-based stress reduction (MBSR) enhances distress tolerance and resilience through changes in mindfulness. Mental Health and Prevention, 4(1), 36-41. 2016.
Oriol, X., Miranda, R., Bazán, C., & Benavente, E. Distinct routes to understand the relationship between dispositional optimism and life satisfaction: self-control and grit, positive affect, gratitude, and meaning in life. Frontiers in Psychology, 11(2), 1-13, 2020.
Seligman, M E P. Handbook of positive psychology. University of Pennsylvania. Slaski, M., & Cartwright, S. (2003). Emotional intelligence training and its implications for stress, health and performance. Stress and health, 19(4), 233-239, 2000.
Snydre CR, Berg C, Woodware JT, Gum A, Rand KL, Wrobleski KK, et al. Hope against cold: individual differences in trait hope and acute pain tolerance on the cold pressor task. Journal of Personality; 73(2):287-312. 2005.
Shaw, S. C. Hopelessness, helplessness and resilience: the importance of safeguarding our trainees' mental wellbeing during the COVID-19 pandemic. Nurse education in practice, 44, 102780. doi: 10.1016/j.nepr.2020.102780. 2020.
Ribeiro, N., Gupta, M., Gomes, D., & Alexandre, N. Impact of psychological capital (PsyCap) on affective commitment: mediating role of affective well-being. International Journal of Organizational Analysis, 29(4), 1015-1029. 2020.
Ran, Q., Yang, J., Yang, W., Wei, D., Qiu, J., & Zhang, D. The association between resting functional connectivity and dispositional optimism. PLoS One, 12(7), e0180334, 2017.
Thomas, L.J., & Asselin, M. Promoting resilience among nursing students in clinical education. Nurse Education in Practice, 28(5), 231-234, 2018.
Tlapek, S. M., Auslander, W., Edmond, T., Gerke, D., Schrag, R. V., & Threlfall, J. The moderating role of resiliency on the negative effects of childhood abuse for adolescent girls involved in child welfare. Children and Youth Services Review, 73(8), 437-444, 2017.