تأثیر قناعت بر آرامش روان از منظر امام رضا علیه السلام

حسن نژاد کاشانی, بهزاد; ملایی, امید

doi:10.22034/ijs.2024.198052

تأثیر قناعت بر آرامش روان از منظر امام رضا علیه السلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

بهزاد حسن نژاد کاشانی ¹

امید ملایی ²

¹ دکتری مدیریت رسانه، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد، ایران.

² کارشناسی ارشد علوم ارتباطات، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد، ایران.

10.22034/ijs.2024.198052

چکیده

هدف از این مقاله بررسی تأثیر قناعت در آرامش روان از دیدگاه امام رضا علیه السلام می‌باشد و مباحثی مانند معنای قناعت، شرایط لازم برای تحقق آن، عوامل ایجاد کننده، آثار قناعت در زندگی و تأثیر آن بر آرامش روان از منظر امام رضا علیه السلام را مورد بررسی قرار می‌دهد. روش پژوهش در این مقاله، توصیفی و تحلیلی است که بر اساس داده‌‌های دینی و سیره رضوی می‌باشد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که قناعت و طمع‌ورزی دو قطب مخالف هم هستند. طمع باعث ایجاد مشکلاتی مانند اضطراب می‌شود ولی قناعت باعث بوجود آمدن آرامش، عزت نفس، رضایت به رضای خدا. امام رضا علیه السلام دوری از افراط و تفریط و قناعت و بسندگی به روزی حلال را موجب آرامش دنیوی و سعادت اخروی می‌داند. بنابراین، به نظر می رسد یکی از مهم ترین راه های کسب آرامش درونی در مسیر سلوک الهی، در گرو قناعت پیشه کردن و دوری جستن از زرق و برق دنیاست.

کلیدواژه‌ها

قناعت

حرص و طمع

آرامش

امام رضا علیه السلام

سیره رضوی

موضوعات

امام رضا علیه السلام و علوم روز

عنوان مقاله English

The Effect of Contentment on Peace of Mind from the Perspective of Imam Reza (AS)

نویسندگان English

Behzad Hassannezhad kashani ¹

Omid Mollaei ²

¹ PhD in Media Management, Imam Reza International University, Mashhad, Iran.

² Master of Communication Sciences, Imam Reza International University, Mashhad, Iran.

چکیده English

This article aims to examine the impact of contentment on mental tranquility from the perspective of Imam Reza (AS), discussing topics such as the meaning of contentment, the necessary conditions for achieving it, factors contributing to it, the effects of contentment on life, and its influence on mental tranquility from the viewpoint of Imam Reza (AS). The research method employed in this article is descriptive and analytical, based on religious teachings and Imam Reza's (AS) life. The research findings indicate that contentment and greed are two opposing poles. Greed leads to problems such as anxiety, while contentment creates tranquility, self-esteem, and satisfaction with the divine decree. Imam Reza (AS) believes abstaining from excess and extravagance and cultivating contentment with permissible sustenance leads to worldly tranquility and eternal happiness. Therefore, attaining inner peace on the path of divine guidance is directly related to practicing contentment and avoiding worldly distractions.

کلیدواژه‌ها English

Contentment

greed and avarice

tranquility

Imam Reza (AS)

Razavi's biography

1. ابن ابی الحدید معتزلی، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی، 1404 ق.
2. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول، به کوشش علی اکبر غفاری، قم، جامعه مدرسین، 1404 ق.
3. آشناور، مهدی، طادی بنی، مریم، «قناعت به سود معقول در احادیث و سیره رضوی علیهالسلام»، حسنا فصلنامه تخصصی تفسیر، علوم قرآن و حدیث، 7، 25، 1394ش.
4. بهشتی‌پور، محسن، روح، روان، احساس، جسم، ایجاد تعادل و هارمونی، تهران، اجتماع، 1384ش.
6. تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم (محقق / مصحح: رجائى، سید مهدى‏)، قم‏، دار الکتاب الإسلامی،‏1410 ق.‏
7. جانسون، رابرت، احساس رضایت، ترجمه شهره عبداللهی، تهران، پیک بهار، 1380ش.
8. چارلزل، تامپسون، مشاوره با کودکان، ترجمه جواد طهوریان، تهران، رشد، 1384ش.
9. حر عاملی، محمدبن حسن، وسائل الشیعه، قم، موسسه آل البیت، 1409ق.
10. حسین زاده، علی، «نقش قناعت در بهره مندی از زندگی»، معرفت اخلاقی، 1، 4، 1389ش.
11. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، چاپ اول. بیروت دمشق، دارالعلم الدار الشامیه، 1413 ق.
12. سی وارد، رایان کک، مدیریت استرس، مترجم مهدی قراچه داغی، چاپ اول. تهران، پیکان، 1381ش.
13. شفیعیان، محمدجواد، جایگاه قناعت در سبک زندگی اسلامی، دانشگاه قرآن و حدیث - دانشکده علوم حدیث قم، 1394ش.
14. صدوق، ابوجعفر محمدبن علی بن بابویه، عیون اخبارالرضا، چاپ اول. تهران، جهان، 1378ش.
15. عامرطائی، عبدالله بن احمد، صحیفه الرضا، مترجم: محمدرضا ضمیری. قم، موسسه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه، 1408ق.
16. عامری خیرآبادی، مریم، کارشناسی ـ سطح ‎۲، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، مدرسه علمیه نرجس سلام الله علیها، ‎1384ش.
17. عطاردی، عزیزالله، مسند الامام الرضا علیه السلام، چاپ اول، مشهد، آستان قدس رضوی، 1406ق.
18. غدیری، قادر، تأثیر اخلاق در اصلاح الگوی مصرف از منظر معصومین علیهم السلام، پایان نامه کارشناسی ارشد گرایش اخلاق اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، 1391ش.
19. غزالی، محمد، احیاء علوم الدین، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1365ش.
20. فرانکلین، رابرت ای، انگیزش و هیجان، ترجمه حسن شمس اسفندآباد، غلامرضا محمودی، سوزان امامی‌پور، چاپ دوم، تهران، نشر نی، 1388ش.
21. کاکایی، فریبا، بررسی تأثیر قناعت در آرامش در قرآن و حدیث، موسسه آموزش عالی باختر ایلام، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، 1394ش.
22. کریس. ال.کلینکه، مهارت‌های زندگی، ترجمه شهرام محمدخانی، تهران، اسپند هنر، 1383ش.
23. کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1365ش.
24. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفا، 1403ق.
25. معدنی پور، ولی الله، «میزان تأثیرگذاری قناعت در آرامش روان از منظر امام رضا علیه السلام»، علوم سیاسی، نشریه بلاغ، شماره 53 و 54، 1396ش.
26. معین، محمد، فرهنگ معین، چاپ شانزدهم، تهران، امیرکبیر، 1354ش.
27. مقدم متقی، امیر، زبرجد قراملکی، حلیمه، «سبک زندگی اسلامی و الگوهای توانمندسازی اقتصاد خانواده در فرهنگ رضوی»، مجموعه مقالات همایش خانواده و سبک زندگی در فرهنگ رضوی، 1394ش.
28. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 22، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1385ش.
29. مهینی، شهربانو، «قناعت و ساده زیستی میان قرآن و نهج البلاغه»، مطالعات قرآنی(فدک سبزواران)، 2، 5، 1390ش.
30. وولف، دیوید، روان شناسی دین، مترجم محمد دهقانی، چاپ اول. تهران، رشد 1386ش.
31. هاشمی رفسنجانی، اکبر، فرهنگ قرآن، کلید راهیابی به موضوعات و مفاهیم قرآن کریم، جلد 1، قم، بوستان کتاب، 1386ش.
32. یعقوبی سورکی، مرضیه، اضطراب و تشویق و راهکارهای مقابله با آن از دیدگاه قرآن و روایات، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، 1393ش.