امام رضا علیه السلام و علوم روز

امام رضا علیه السلام و علوم روز

تعامل معنویت و اقتصاد در آموزه‌های امام رضا علیه‌السلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته سطح چهار حوزه علمیه، رشته علوم حدیث تطبیقی، جامعه المصطفی العالمیه(ص)، قم، ایران.
چکیده
نظام‌های اقتصادی رایج در جهان، به‌ظاهر منافع مردم را دنبال می‌کنند؛ اما در عمل، انسان را به سمت زندگی مادی محض سوق می‌دهند. در مقابل، دین اسلام، مادیات را در کنار و تحت اراده معنویت قرار داده است تا انسان در مسیر دستیابی به کمال و سعادت، عقب نماند و در هر دو عرصه معنویت و اقتصاد، رشد یابد. معنویت، اقتصاد و رفع نیازهای مادی، از مهم‌ترین موضوعات در تعالیم آسمانی اهل‌بیت علیهم‌السلام به شمار می‌روند؛ به‌طوری‌که اخلاص در عمل، ایثار و فداکاری، انفاق، عمل صالح، رعایت تقوا و برقراری عدالت، موجب افزایش مال، رزق‌وروزی می‌شوند. ارتباط بین معنویت و اقتصاد، رابطه‌ای عمیق و ناگسستنی است. در مسیر کسب معنویت، فعالیت اقتصادی باید در جهت سازندگی و خودسازی انسان صورت پذیرد تا وی به رستگاری و فلاح نائل آید. در این پژوهش، محقق بر آن است تا معنویت و اقتصاد را آن‌گونه که در سیره و سخنان امام رضا علیه‌السلام متجلی شده است، موردبررسی قرار دهد. روش این پژوهش، تحلیلی-توصیفی است؛ بنابراین، بر اساس یافته‌ها، مفاهیمی همچون عدالت، کار و تلاش، تأمین مخارج خانواده، اعتدال در معیشت و از سوی دیگر، رعایت حقوق واجب خداوند بر انسان، پرهیز از اسراف و انفاق در راه خدا، از جمله مواردی هستند که موردتأکید آن حضرت علیه‌السلام قرار گرفته‌اند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Interaction Between Spirituality and Economics in the Teachings of Imam Reza (A.S)

نویسنده English

Seyed Saqeb Hamedani
Graduate of Level Four of the Hawzah Ilmiyyah (Islamic Seminary), Department of Comparative Hadith Sciences, Al-Mustafa International University, Qom, Iran.
چکیده English

Prevalent economic systems in the world ostensibly pursue the interests of the people; however, in practice, they steer humanity towards a purely materialistic existence. In contrast, the religion of Islam has positioned material aspects alongside, and subordinate to, the primacy of spirituality. This ensures that humanity does not fall behind in the path of attaining perfection and felicity, and can progress in both the spiritual and economic spheres. Spirituality, economics, and the fulfillment of material needs are among the most important subjects in the heavenly teachings of the Ahl al-Bayt (peace be upon them). In this framework, sincerity in action, self-sacrifice, charity, righteous deeds, observance of piety, and the establishment of justice are presented as causes for the increase of wealth and sustenance .The connection between spirituality and economics is profound and inseparable. On the path to acquiring spirituality, economic activity must be directed towards human development and self-refinement so that one may attain salvation and prosperity. In this research, the author aims to examine spirituality and economics as manifested in the conduct and statements of Imam Reza (peace be upon him). The method of this research is analytical-descriptive. Based on the findings, concepts such as justice, work and effort, providing for family expenses, moderation in livelihood, and on the other hand, observing the rights that God has over people, avoiding extravagance, and giving charity in the way of God are among the matters emphasized by His Holiness (peace be upon him).

کلیدواژه‌ها English

Spirituality
Economics
Imam Reza (A.S.)
Lifestyle
قرآن کریم، (1389ش)، ترجمه مکارم شیرازی، ناصر، قم، علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام.
ابن بابویه، محمد بن علی، (۱۴۰۴ق)، عیون أخبار الرضا علیه‌السلام، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
------، ------- -، (۱۴۱۳ق)، من لایحضره الفقیه، قم،جامعه مدرسین.
ابن حنبل، احمد بن حنبل، (۱۴۱۶ق)، مسند الإمام أحمد بن حنبل، بیروت، مؤسسة الرساله.
ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، (۱۳۷۶ش)، تحف‌العقول، قم، نشر قم.
آقا نظری، حسن، (۱۳۹۷ش)، نظریه‌پردازی اقتصاد اسلامی، تهران، سمت و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
تمیمی آمدی، عبدالواحد، (۱۳۶۶ش)، غررالحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات.
جوادی آملی، عبدالله، (۱۳۹۳ش)، معرفت شناسی در قرآن، قم، اسرا.
حرعاملی، محمد بن حسن، (۱۴۰۵ق)، وسائل الشیعه، قم، موسسه آل البیت علیهم‌السلام.
حکیمی، محمدرضا، (۱۳۹۵ش)، الحیاه، ترجمه احمد آرام، قم، دلیل ما.
حلی، رضی الدین علی بن یوسف، (۱۴۰۸ق)، العدد القویة لدفع المخاوف الیومیه، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی.
خمینی، روح الله، (۱۳89ش)، صحیفه امام: مجموعه آثار امام خمینی(ره)، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. 
دهخدا، علی اکبر، (۱۳۷۷ش)، لغت نامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (۱۴۱۲ق)، المفردات فی غریب القرآن، دمشق بیروت، دارالعلم الدار الشامیه.
راوندی، قطب‌الدین، (۱۴۰۷ق)، الدعوات، قم، انتشارات مدرسه امام مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف.
طریحی، فخر الدین، (۱۳۷۵ش)، مجمع البحرین، تهران، مرتضوی.
طوسی، محمد بن حسن، (۱۴۱۴ق)، الأمالی، قم، دار الثاة.
عطاردی قوچانی، عزیزالله، (1413ق)، مسند الإمام الرضا أبی الحسن علی ابن موسی علیهما السلام، بیروت، دارالصفوه.
علی‌بن موسی، امام رضا علیه‌السلام، (۱۴۰۶ق)، الفقه المنسوب للإمام الرضا علیه السلام، قم، مؤسسة آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث.
عیاشی سمرقندی، محمد بن مسعود، (۱۳۹۵ش)، تفسیر عیاشی، قم، ذوی القربی.
فراهیدی، خلیل بن احمد، (۱۴۱۰ق). العین، قم، هجرت.
کلینی، محمد ابن یعقوب، (۱۳۶۲ش)، کافی، تهران، اسلامیه.
مجلسی، محمد باقر، (۱۴۰۴ق)، بحار الأنوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
ملکیان، مصطفی، (۱۳۸۰ش)، معنویت و عقلانیت نیاز امروز ما، بازتاب اندیشه، 22، 12-1.
میرمعزّی، سیدحسین، (۱۳۸۰ش)، اسلام و نظام اقتصادی، اقتصاد اسلامی، ۱(۳)، 20-1.

  • تاریخ دریافت 07 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 21 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 17 آذر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 17 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403